Fatura ve cari hesap alacakları, bayilik ve tedarik sözleşmelerinden doğan tazminat talepleri, çek ve senede dayanan alacak davaları… Gaziantep gibi ticaretin yoğun olduğu bir şehirde asliye ticaret mahkemelerinin iş yükünün önemli bölümünü para alacakları oluşturur. 2019’dan bu yana bu davaların büyük kısmı için mahkemeden önce arabulucuya başvurmak zorunludur.
Hangi ticari davalar kapsamda?
Türk Ticaret Kanunu’nda ve diğer kanunlarda ticari dava olarak sayılan davalardan, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri ile bunlara ilişkin itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davaları kapsamdadır.
| İşlem | Arabuluculuk |
|---|---|
| Fatura, cari hesap, sözleşme alacağı davası | Zorunlu |
| İcra takibine itiraz üzerine itirazın iptali davası | Zorunlu |
| Ticari ilişkiden doğan menfi tespit ve istirdat davası | Zorunlu |
| İlamsız icra takibi başlatmak | Zorunlu değil |
| Kambiyo senetlerine özgü takip | Zorunlu değil |
| İhtiyati haciz ve ihtiyati tedbir talebi | Zorunlu değil |
| Genel kurul kararının iptali, şirketin feshi | Zorunlu değil (para alacağı değil) |
Süreç nasıl işler?
- 01Başvuru
Yetkili mahkemenin bulunduğu yer adliyesindeki arabuluculuk bürosuna başvurulur; büro listeden bir arabulucu görevlendirir.
- 02Davet
Arabulucu tarafları ve varsa vekillerini ilk toplantıya davet eder.
- 03Görüşmeler
Taraflar bizzat, kanuni temsilcileri veya avukatları aracılığıyla katılır. Görüşmeler gizlidir.
- 04Sonuç
Altı hafta içinde (en fazla iki hafta uzatmayla) anlaşma veya anlaşamama tutanağı düzenlenir.
Arabuluculuk bürosuna başvurulmasından son tutanağın düzenlendiği tarihe kadar geçen sürede zamanaşımı durur, hak düşürücü süre işlemez.
Toplantıya katılmamanın yaptırımı
Geçerli bir mazeret göstermeksizin ilk toplantıya katılmayan taraf, sonradan açılan davada kısmen veya tamamen haklı çıksa bile yargılama giderlerinin tamamından sorumlu tutulur ve lehine vekâlet ücretine hükmedilmez. Her iki taraf da katılmadıysa herkes kendi giderini üstlenir. Bu yaptırım, “nasılsa anlaşmayacağız” düşüncesiyle toplantıya gitmemenin pahalıya mal olabileceğini gösterir.
Anlaşma belgesinin gücü
Taraflar ve avukatları ile arabulucunun birlikte imzaladığı anlaşma belgesi, icra edilebilirlik şerhi aranmaksızın ilam niteliğinde belge sayılır. Yani borçlu taahhüdünü yerine getirmezse alacaklı dava açmadan doğrudan ilamlı icra takibi başlatabilir. Taraflar avukatsız anlaşmışsa belgeye mahkemeden icra edilebilirlik şerhi alınması gerekir.
Borcun tutarı ve para birimi, ödeme tarihleri, taksitlerden birinin ödenmemesi hâlinde kalan borcun muaccel olacağı, gecikme faizi, varsa teminatlar ve anlaşmanın hangi alacakları kapsadığı açıkça yazılmalıdır.
Arabuluculuk ücreti
Başvuru sırasında ücret ödenmez. Anlaşma sağlanırsa arabuluculuk ücreti, Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi’ne göre ve aksi kararlaştırılmadıkça taraflarca eşit olarak ödenir. Anlaşma sağlanamazsa ilk iki saatlik ücret Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanır; iki saati aşan kısım taraflara aittir. Bu tutarlar ileride açılacak davada yargılama gideri sayılır.
Toplantıya nasıl hazırlanmalı?
Müzakere masasına oturmadan önce alacağın belgelerini (sözleşme, irsaliye, fatura, mutabakat, yazışmalar) dosyalayın; kabul edebileceğiniz en düşük tutarı ve vadeyi belirleyin; davanın süresini, masrafını ve borçlunun ödeme gücünü hesaba katın. İyi hazırlanmış bir taraf, arabuluculukta hem daha hızlı hem daha iyi koşullarda sonuç alır.
Diğer zorunlu arabuluculuk türleri ve tahkim hakkında bilgi için Arabuluculuk ve Tahkim, alacağın tahsili için İcra ve İflas Hukuku sayfalarımıza bakabilirsiniz.
İlgili faaliyet alanıArabuluculuk ve TahkimDava şartı ve ihtiyari arabuluculukta taraf vekilliği, uzlaşma, tahkim şartı ve tahkim yargılaması.
Son güncelleme: · Av. Mikail Özmert
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; mevzuat ve içtihat değişebilir. Somut olayınız için bir avukata danışın.
