Kıdem Tazminatı Nasıl Hesaplanır? Şartları ve Zamanaşımı

Kıdem tazminatı, işçinin işyerine verdiği emeğin ve yıpranmanın karşılığı olarak iş sözleşmesi sona erdiğinde ödenen bir tazminattır. Gaziantep’te organize sanayi bölgelerindeki fabrikalardan hizmet sektörüne kadar en çok dava konusu olan işçilik alacağıdır. Bu yazıda kıdem tazminatının şartlarını, nasıl hesaplandığını ve talep ederken dikkat edilmesi gerekenleri anlatıyoruz.

Kıdem tazminatına kimler hak kazanır?

İki temel koşul vardır: aynı işverene bağlı olarak en az bir yıl çalışmış olmak ve iş sözleşmesinin aşağıdaki hâllerden biriyle sona ermesi.

• İşverenin, işçinin ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırı davranışı dışındaki bir nedenle sözleşmeyi feshetmesi
• İşçinin sağlık, işverenin ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırı davranışı veya zorlayıcı sebeplerle haklı nedenle feshetmesi
• Erkek işçinin muvazzaf askerlik nedeniyle ayrılması
• Emeklilik; ya da yaş dışındaki emeklilik koşullarının (sigortalılık süresi ve prim günü) tamamlanması
• Kadın işçinin evlendiği tarihten itibaren bir yıl içinde kendi isteğiyle ayrılması
• İşçinin ölümü (tazminat mirasçılarına ödenir)

İstifa eden işçi kıdem tazminatı alabilir mi?

Kural olarak hayır. Ancak istifanın arkasında haklı bir neden varsa durum değişir. Ücretin veya fazla mesainin ödenmemesi, sigorta primlerinin gerçek ücret üzerinden yatırılmaması, yıllık iznin kullandırılmaması, iş koşullarının esaslı biçimde ağırlaştırılması ve psikolojik taciz bunların başında gelir. Böyle bir durumda işçinin fesih nedenini yazılı olarak, tercihen noter aracılığıyla bildirmesi ispatı kolaylaştırır.

Giydirilmiş brüt ücret nedir?

Hesaplamada çıplak ücret değil, işçiye sağlanan para ve parayla ölçülebilen sürekli menfaatlerin eklenmesiyle bulunan giydirilmiş brüt ücret esas alınır. Yemek ve yol yardımı, düzenli ödenen ikramiye ve primler, yakacak ve çocuk yardımı gibi süreklilik taşıyan ödemeler ücrete eklenir. Fazla mesai ücreti, yıllık izin ücreti ve bir defaya mahsus ödemeler ise eklenmez.

Hesaplama nasıl yapılır?

1. 01
   Hizmet süresini belirleyin

   İşe giriş ve çıkış tarihleri arasındaki süre yıl, ay ve gün olarak hesaplanır. Aynı işverenin farklı işyerlerinde geçen süreler birleştirilir.

2. 02
   Giydirilmiş brüt ücreti bulun

   Son brüt ücrete sürekli nitelikteki yan ödemelerin aylık tutarı eklenir.

3. 03
   Tavanla karşılaştırın

   Bulunan tutar, fesih tarihinde geçerli kıdem tazminatı tavanını aşıyorsa tavan esas alınır.

4. 04
   Süreyle çarpın

   Her tam yıl için bir aylık tutar, artan ay ve günler için orantılı tutar hesaplanır.

5. 05
   Damga vergisini düşün

   Kıdem tazminatından gelir vergisi ve SGK primi kesilmez; yalnızca damga vergisi kesilir.

Kıdem tazminatı nasıl talep edilir?

İşveren ödeme yapmazsa önce arabulucuya başvurulur; bu aşama dava şartıdır. Görüşmeler üç hafta içinde tamamlanır. Anlaşma sağlanamazsa son tutanakla birlikte iş mahkemesinde dava açılır. Kıdem tazminatına fesih tarihinden itibaren mevduata uygulanan en yüksek faiz işletilir; bu nedenle gecikme işveren aleyhine önemli bir yük doğurur.

Zamanaşımı süresi

Kıdem tazminatı, sözleşmenin sona erdiği tarihten itibaren beş yıl içinde talep edilmelidir. Arabuluculuk sürecinde geçen süre zamanaşımı hesabına katılmaz. Süre geçtikten sonra açılan davada işverenin zamanaşımı savunmasında bulunması hâlinde alacak tahsil edilemez.

İlgili faaliyet alanıİş HukukuKıdem ve ihbar tazminatı, işe iade, fazla mesai, iş kazası; işverenlere sözleşme ve fesih danışmanlığı.

Son güncelleme: 22 Eylül 2026 · Av. Mikail Özmert

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; mevzuat ve içtihat değişebilir. Somut olayınız için bir avukata danışın.