Limited şirket, Gaziantep’te en çok tercih edilen şirket türüdür. Ortaklardan birinin ayrılması, yeni bir ortağın girmesi veya şirketin tümüyle el değiştirmesi çoğunlukla pay (hisse) devri yoluyla gerçekleşir. Anonim şirketten farklı olarak limited şirkette pay devri sıkı şekil kurallarına bağlıdır; bu kurallara uyulmadan yapılan devir geçersizdir.
Pay devrinin geçerlilik koşulları
- 01Yazılı devir sözleşmesi ve noter onayı
Devreden ve devralan arasında yazılı bir sözleşme yapılır; tarafların imzaları noterce onaylanır.
- 02Genel kurul onayı
Esas sözleşmede aksi öngörülmemişse ortaklar genel kurulu devri onaylamalıdır. Onayla birlikte devir geçerlilik kazanır.
- 03Pay defterine kayıt
Yeni ortak, şirketin pay defterine kaydedilir.
- 04Ticaret siciline tescil
Müdürler devrin tescili için ticaret sicili müdürlüğüne başvurur; devir Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi’nde ilan edilir.
Genel kurul, esas sözleşmede aksi yazmıyorsa devri sebep göstermeden reddedebilir. Başvurudan itibaren üç ay içinde ret kararı verilmezse onay verilmiş sayılır. Esas sözleşmeyle pay devri tümüyle yasaklanabilir veya ek koşullara bağlanabilir; devir öncesinde esas sözleşmenin güncel metni mutlaka incelenmelidir.
Devreden ortağın sorumluluğu sona erer mi?
Ticari borçlar bakımından ortak zaten yalnızca koyduğu sermayeyle sorumludur. Asıl risk kamu borçlarındadır: şirketten tahsil edilemeyen vergi ve benzeri kamu alacaklarından ortaklar sermaye payları oranında kişisel mal varlıklarıyla sorumludur ve payını devreden ortak, devirden önceki döneme ait borçlardan devralanla birlikte sorumlu tutulur. Ayrıca şirket müdürlüğü görevi varsa kanuni temsilci sıfatından doğan sorumluluk ayrıca değerlendirilir; pay devriyle birlikte müdürlükten de usulünce ayrılmak gerekir.
Devralan için: imzadan önce yapılacak inceleme
- Vergi dairesi ve SGK’dan borcu yoktur yazıları
- Devam eden dava ve icra dosyaları, verilen kefaletler ve teminatlar
- Banka kredileri ve şirket varlıkları üzerindeki rehin ve ipotekler
- İşçilerin kıdem ve izin yükü, sigortasız çalışan olup olmadığı
- Kira sözleşmeleri, ruhsatlar ve devredilemeyen izinler
- Son yılların bilançoları ve ortaklara borçlar-ortaklardan alacaklar hesapları
Devir bedeli ve ödeme takvimi, devir tarihinden önceki borçlardan kimin sorumlu olacağı, sonradan çıkan borçlar için rücu ve teminat hükmü, rekabet yasağı ve devredenin müdürlükten istifası sözleşmede açıkça düzenlenmelidir.
Vergi boyutu
Limited şirket payının devrinden doğan kazanç, kural olarak devreden gerçek kişi bakımından değer artış kazancı sayılır ve elde tutma süresine bakılmaksızın vergiye tabi olabilir. Noter harcı ve damga vergisi de devir bedeline göre hesaplanır. Devir bedelinin belirlenmesi ve sözleşmenin kurgusu aşamasında mali müşavirle birlikte çalışılması gerekir.
Miras ve boşanma hâlinde pay geçişi
Payın miras, mal rejimi hükümleri veya cebri icra yoluyla geçmesi hâlinde genel kurul onayı aranmaz. Ancak şirket, payı gerçek değeri üzerinden kendisi veya ortakları hesabına devralmayı önererek yeni ortağı kabul etmeyebilir. Aile şirketlerinde bu ihtimalin esas sözleşmede önceden düzenlenmesi, ileride çıkacak uyuşmazlıkları azaltır.
Şirket kuruluşu, genel kurul ve ortaklar arası uyuşmazlıklar hakkında daha fazla bilgi için Şirketler Hukuku ve Şirket Danışmanlığı sayfamıza bakabilirsiniz.
İlgili faaliyet alanıŞirketler Hukuku ve Şirket DanışmanlığıŞirket kuruluşu, esas sözleşme, genel kurul, pay devri, birleşme ve sürekli hukuki danışmanlık.
Son güncelleme: · Av. Mikail Özmert
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; mevzuat ve içtihat değişebilir. Somut olayınız için bir avukata danışın.
