Telefonla aranıp “ifadeniz alınacak, karakola gelin” denmesi çoğu insan için kaygı vericidir. Oysa ifadeye çağrılmak, hakkınızda mutlaka bir suçlama olduğu anlamına gelmez; tanık veya şikâyetçi olarak da çağrılmış olabilirsiniz. Önemli olan, çağrının niteliğini öğrenmek ve haklarınızı bilerek hareket etmektir.
Hangi sıfatla çağrıldınız?
| Sıfat | Kimdir? | Konumu |
|---|---|---|
| Şüpheli | Hakkında suç şüphesi bulunan kişi | Susma hakkı var; avukat bulundurabilir; yemin etmez |
| Tanık | Olay hakkında bilgisi olan kişi | Gelmek ve doğruyu söylemek zorunda; yakınları aleyhine tanıklıktan çekinebilir |
| Müşteki / mağdur | Suçtan zarar gören veya şikâyetçi | Şikâyetini ve delillerini bildirir; avukatla temsil edilebilir |
Çağrı telefonla yapıldıysa arayan görevlinin adını, birimini ve dosya numarasını sorun. Resmî çağrı kural olarak yazılı çağrı kâğıdıyla yapılır; çağrı kâğıdında çağrılma nedeni ve gelinmediğinde zorla getirileceği yazar.
Şüphelinin temel hakları
- İsnadı öğrenme hakkı: size yüklenen suçun ne olduğu anlatılmalıdır.
- Susma hakkı: kimlik bilgileriniz dışında açıklama yapmak zorunda değilsiniz; susmanız aleyhinize delil sayılamaz.
- Avukat hakkı: ifadeniz sırasında avukatınız yanınızda bulunabilir. Avukat tutacak durumda değilseniz barodan müdafi görevlendirilmesini isteyebilirsiniz.
- Delil toplanmasını isteme hakkı: lehinize olan tanık, kayıt ve belgelerin toplanmasını talep edebilirsiniz.
- Yakınlara haber verme hakkı: yakalanmışsanız durumunuz bir yakınınıza bildirilir.
Avukat hazır bulunmaksızın kollukta alınan ifade, sonradan hâkim veya mahkeme huzurunda doğrulanmadıkça hükme esas alınamaz. Buna rağmen ilk ifadedeki çelişkiler dosyanın seyrini etkiler; en baştan avukatla ifade vermek en sağlıklı yoldur.
İfadeye gitmeden önce
- 01Dosyayı öğrenin
Soruşturma numarasını, savcılığı ve isnat edilen fiili öğrenin. Avukatınız dosyayı inceleyebilir.
- 02Olayı hatırlayın
Tarihleri, yerleri ve tanıkları not edin; elinizdeki mesaj, kayıt ve belgeleri hazırlayın.
- 03Avukatla görüşün
Hangi sorulara nasıl cevap verileceği değil, hangi olguların ve delillerin önemli olduğu konuşulur.
- 04Kimliğinizle gidin
Belirtilen gün ve saatte kimliğinizle ilgili birime başvurun.
İfade sırasında
Sorulan soruyu anlamadıysanız tekrar edilmesini isteyin. Emin olmadığınız konularda tahmin yürütmeyin; hatırlamıyorsanız hatırlamadığınızı söyleyin. Yasak sorgu yöntemleri (kötü davranma, yorma, aldatma, kanuna aykırı vaat) ile alınan ifadeler rızanız olsa bile delil olarak kullanılamaz. İfadenin sonunda tutanak size okunur veya okumanız için verilir; söylemediğiniz bir ifade yazılmışsa düzeltilmesini isteyin, düzeltilmezse şerh düşerek imzalayın.
Çağrıya uymazsanız ne olur?
Usulüne uygun çağrıya rağmen gelmeyen şüpheli hakkında zorla getirme kararı verilebilir; koşulları varsa yakalama emri çıkarılabilir. Tanık bakımından da zorla getirme ve giderlerin ödetilmesi söz konusu olur. Belirtilen günde gidemeyecekseniz mazeretinizi önceden bildirmeniz ve yeni bir gün istemeniz gerekir.
İfadeden sonra
Savcı ifadenizin ardından sizi serbest bırakabilir, adli kontrol veya tutuklama talebiyle sulh ceza hâkimliğine sevk edebilir. Soruşturma sonunda ya kovuşturmaya yer olmadığına karar verilir ya da iddianame düzenlenerek dava açılır. Sürecin tamamı ve başvuru süreleri Ceza Hukuku sayfamızda anlatılmıştır.
İfade vermeden önce arayın; dosyanızı inceleyelim ve ifadenizde yanınızda olalım.
İlgili faaliyet alanıCeza HukukuGözaltı ve ifadeden istinafa: şüpheli, sanık ve mağdur vekilliği, tutukluluğa itiraz ve infaz işlemleri.
Son güncelleme: · Av. Mikail Özmert
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; mevzuat ve içtihat değişebilir. Somut olayınız için bir avukata danışın.
